Przykład dobrych praktyk.
Helskie fokarium - zrodzone z pasji!

Przykład dobrych praktyk. <br>Helskie fokarium - zrodzone z pasji!

„Wszystko, czego się dotąd nauczyłeś, zatraci sens, jeśli nie potrafisz znaleźć zastosowania dla tej wiedzy”. Słowa Paulo Coelho stały się mottem projektu „Pomorski Szlak Naukowy”, który realizuje Fundacja Imperio. Potwierdzenia tych słów szukaliśmy na krańcu Mierzei Helskiej.

31 marca 1992 roku na plaży w Juracie znaleziono ranną fokę. Mógł to być jedynie epizod – jeden z wielu. Ale stało się inaczej! Ludzie z pasją, naukowcy postrzegający swoją pracę jako misję i zadanie stworzyli w helskim fokarium prężnie działający ośrodek dydaktyczno-badawczy. Fokarium Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego działa oficjalnie od 1999 roku, ale badania nad rehabilitacją rannych zwierząt trwały tam już wcześniej.

Nierozważna działalność człowieka i intensywna eksploatacja zasobów Morza Bałtyckiego doprowadziła do powstania dużych strat w populacji szarytki morskiej lub inaczej foki szarej (Halichoerus grypus), drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych. Ich widok na plażach południowego Bałtyku stawał się coraz rzadszym zjawiskiem, aż w końcu nie pozostał ani jeden osobnik. Do takiego stanu przyczyniły się początkowo akcje zwalczania fok prowadzone już w pierwszej połowie XX wieku. Drastycznie spadała liczebność ich bałtyckiej kolonii. Dziś gatunek ten jest chroniony Konwencją Helsińską, obowiązującą we wszystkich krajach bałtyckich.

Naukowcy, którzy udzielali pomocy pierwszej znalezionej foce (Balbin), zdawali sobie sprawę, że w ochronie zagrożonego gatunku, bardziej od doraźnej pomocy, liczy się długoterminowy plan, cierpliwość i konsekwencja. W Stacji Morskiej Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego stworzono stado rozrodcze, którego przychówek mógł posłużyć do celów introdukcyjnych. W 2017 roku, podobnie jak w latach ubiegłych, na plaży w Czołpinie na terenie Słowińskiego Parku Narodowego, samodzielne życie w Bałtyku rozpoczęły cztery urodzone w Fokarium osobniki: Omułek, Oceanografia, Ostoja i Okrzemka. Wyposażenie fok w chip i nadajnik satelitarny pozwala śledzić trasę ich wędrówek. Dziś w ośrodku Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego prowadzi się badania, które w części są finansowane z wpływów uzyskiwanych z ruchu turystycznego w Fokarium, a także uzyskiwanych na ten cel dotacji. Prowadzona jest rehabilitacja znalezionych na wybrzeżu Morza Bałtyckiego osłabionych lub chorych osobników, które po okresie rekonwalescencji wracają do swojego naturalnego środowiska.

Dobre praktyki wykorzystania osiągnięć nauki do poprawy stanu środowiska rodzą się z pasji konkretnych osób. Stacja Morska IOUG nie bez powodu nosi imię Prof. Krzysztofa Skóry (1950-2016). Z jego inicjatywy w 1992 powstała helska placówka naukowa, której był dyrektorem. Profesor Skóra był biologiem, ichtiologiem, profesorem nauk o Ziemi, wykładowcą Uniwersytetu Gdańskiego, członkiem Komitetu Badan Morza, Państwowej Rady Ochrony Przyrody oraz Polskiej Akademii Nauk. Twórca Stacji Morskiej był też laureatem Szwedzkiej Nagrody Bałtyku (Swedish Baltic Sea Water Award), w 2009 roku otrzymał Medal im. Eugeniusza Kwiatkowskiego za „wybitne zasługi dla Gdyni”. Był autorem ponad 100 publikacji naukowych.

Prof. Krzysztof Skóra znalazł zastosowanie dla wiedzy, którą zdobył. Nauka i badania były dla niego narzędziem służącym ochronie przyrody. Stworzył i rozwinął placówkę, która nie tylko prowadzi restytucję foki szarej do wód Bałtyku. Stacja Morska prowadzi działalność naukową i edukacyjną. Stała się także – większą niż się początkowo spodziewano – atrakcją turystyczną Helu.

Polecane strony:
http://www.fokarium.com
http://www.frug.ug.edu.pl/pl/strona-glowna/

Widok na żywo z Fokarium: 

Leave a comment

Send a Comment